27 grudnia, w dniu 105. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego, poznaniacy i Wielkopolanie spotkali się przed pomnikiem Powstańców Wielkopolskich w stolicy regionu. – Gen wolności i obywatelskości jest w nas Wielkopolanach ciągle obecny – mówił podczas uroczystości Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego i gospodarz uroczystości centralnych.
Tradycyjnie o godz. 16.40 mieszkańcy stolicy Wielkopolski mogli usłyszeć dźwięk syren oraz bijących dzwonów. Ten dał sygnał do rozpoczęcia kulminacyjnego punktu obchodów – uroczystości przed pomnikiem Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Następnie, przy akompaniamencie Orkiestry Reprezentacyjnej Sił Powietrznych z Poznania, uczestnicy wydarzenia odśpiewali hymn narodowy.
– W tym szczególnym dniu chciałbym serdecznie podziękować wszystkim aktywnym uczestnikom naszej wspólnoty pamięci Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, którzy corocznie wzbogacają obchody swoimi propozycjami o bardzo różnym charakterze. Deklaruję, że tak jak do tej pory, najcenniejsze z nich mogą liczyć na wsparcie Samorządu Województwa – podkreślał Marszałek Marek Woźniak. W swoim przemówieniu nawiązał również do Muzeum Powstania Wielkopolskiego, które działać będzie już za trzy lata. – Proszę również pamiętać o budującym się nowym muzeum powstania i tworzeniu wystawy, która czeka na autentyczne powstańcze pamiątki. Wiele udało się wspólnie osiągnąć ale ambitny cel, aby każda Wielkopolanka i każdy Wielkopolanin, a także coraz liczniejsza grupa naszych rodaków, doceniała naszych Powstańców, jeszcze przed nami. Nasi bohaterowie z pewnością na to zasłużyli – powiedział Marszałek.
Następnie Wojciech Gerwel, Doradca Prezydenta RP odczytał list Prezydenta Andrzeja Dudy: „Nie do pomyślenia była niepodległa Polska bez wolnej Wielkopolski. Nasi wielcy przodkowie znad Warty skutecznie pokierowali historię swoim walecznym czynem zbrojnym. Powstanie Wielkopolskie dopełniło proces kształtowania zachodniej granicy odrodzonej Rzeczypospolitej i umocniło naszą suwerenność. Po wsze czasy będzie ono przykładem dla kolejnych generacji Polaków, jak mamy zwyciężać i budować silną Polskę”.
Głos zabrał również dr Zdzisław Kościański, reprezentujący Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1919/1919, współorganizatora obchodów: – W 105. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego kierujemy nasze myśli ku jego uczestnikom. Nie ma już wśród nas Powstańców Wielkopolskich, pozostały po nich jedynie symbole. W Narodowym Dniu Pamięci Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego wspominamy tych, którzy nie szczędzili życia dla wyzwolenia ziemi wielkopolskiej spod jarzma pruskiego. Powstanie Wielkopolskie było wspaniałym ukoronowaniem najdłuższej wojny nowoczesnej Europy. Dzisiaj mamy wyzwanie, by w kolejnych latach było ono nadal obecne w naszej pamięci, zbiorowej i indywidulanej – powiedział Zdzisław Kościański.
Po przemówieniach apel pamięci odczytał major Krzysztof Sałata z Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych. Następnie w imieniu Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska kwiaty przy pomniku złożył Marszałek Marek Woźniak. Wiązanki złożyli również członkowie Zarządu Województwa oraz Janusz Sałata, Wiceprezes Zarządu Głównego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, członkowie Prezydium Sejmiku Województwa: Wiceprzewodniczący Marek Gola i Jarosław Maciejewski oraz władze miasta Poznania na czele z Prezydentem Jackiem Jaśkowiakiem oraz Grzegorzem Ganowiczem, Przewodniczącym Rady Miasta, a także Tomasz Łubiński, Wicestarosta Poznański.
Uroczystość przy pomniku Powstańców Wielkopolskich przebiegała w podniosłej atmosferze, z ceremoniałem wojskowym z udziałem pododdziału honorowego Wojska Polskiego (Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych z Poznania) oraz Harcerzy Chorągwi Wielkopolskiej ZHP. Uroczystości zaszczycili swoim udziałem m.in. Michał Zieliński, Wojewoda Wielkopolski, a także parlamentarzyści, samorządowcy, przedstawiciele uczelni, Kościoła, służby mundurowe, kombatanci oraz młodzież.
Marszałek Marek Woźniak w środę przed południem złożył kwiaty na mogiłach gen. Dowbora-Muśnickiego (Lusowo), gen. Stanisława Taczaka i płk. Wincentego Wierzejewskiego na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu oraz przy tablicach upamiętniających Dowódców Powstania Wielkopolskiego, Ignacego Jana Paderewskiego i Marynarzy Powstańców Wielkopolskich.
Anna Parzyńska – Paschke
Uroczystości w Warszawie
Z placu Marszałka J. Piłsudskiego w Warszawie w czwartek 28 grudnia po raz kolejny popłynął przekaz o spektakularnym sukcesie Wielkopolan w walce o wolność i niepodległość. – Przyjeżdżamy co roku do Warszawy, żeby zwrócić uwagę nie tylko na to, że Powstanie Wielkopolskie było zwycięskie, ale też jak wiele dobrego przyniosło odradzającej się ojczyźnie – mówił Marszałek Marek Woźniak podczas uroczystości przy Grobie Nieznanego Żołnierza.
105. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego świętowaliśmy tradycyjnie również w Warszawie. W czwartek 28 grudnia w stolicy Polski odbyły się uroczystości związane z obchodami Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, ustanowionego dwa lata temu, które rozpoczęły się od mszy świętej w intencji Powstańców Wielkopolskich w Archikatedrze Warszawskiej przy ul. Świętojańskiej.
Po nabożeństwie uformował się barwny, powstańczy przemarsz, który wraz z rekonstruktorami oraz wielkopolskimi harcerzami ruszył ulicami Warszawy na plac Marszałka J. Piłsudskiego. Tam, przy Grobie Nieznanego Żołnierza, w asyście Wojska Polskiego, przemówił Marszałek.
– To zwycięskie powstanie nie byłoby możliwe, gdyby nie ogromne społeczne zaangażowanie Wielkopolan, ludzi wszystkich stanów i zawodów, którzy stanęli ramię w ramię z powstańcami, postarali się o to, aby niczego im w walce nie zabrakło – umundurowania, wyżywienia, materiałów opatrunkowych, koni, czyli wszystkiego tego, czego potrzebuje nowoczesna armia, żeby stanąć naprzeciw wyszkolonego i dobrze wyposażonego wroga – powiedział Marek Woźniak.
– Dziś przy Grobie Nieznanego Żołnierza podkreślamy związek Powstania Wielkopolskiego z odradzającą się ojczyzną i z jej wysiłkiem zbrojnym dla obrony granic. Powstańcy wielkopolscy byli również bohaterami wszystkich walk niepodległościowych. Wkład społeczeństwa wielkopolskiego w tym zakresie był ogromny. To nasza duma. Przyjeżdżamy co roku do Warszawy, żeby zwrócić uwagę nie tylko na to, że Powstanie Wielkopolskie było zwycięskie, ale też jak wiele dobrego przyniosło odradzającej się ojczyźnie. Chcemy świadomość o powstaniu rozpowszechniać nie tylko w Wielkopolsce, ale w całym kraju. I będziemy to konsekwentnie rok po roku dalej czynić. To dla nas wielka radość być w Warszawie, razem, w ramach wielkiej wspólnoty pamięci Powstania Wielkopolskiego – dodał Marszałek Województwa Wielkopolskiego.
Po przemówieniu list od Szymona Hołowni, Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odczytał Krzysztof Bosak, Wicemarszałek Sejmu. „Przykłady triumfu bohaterstwa, a zarazem odpowiedzialnego i dalekowzrocznego myślenia o Polsce dla nas wszystkich powinny być powodem do dumy, a jednocześnie zobowiązaniem do pielęgnowania pamięci o minionych pokoleniach” – napisał w swoim liście Marszałek Sejmu.
Głos w imieniu Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza zabrał też Stanisław Wziątek, podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej. – Kłaniam się wszystkim tym Wielkopolanom za to, że potrafią pielęgnować tradycję i pamięć. Potraficie nadać tym uroczystościom właściwa rangę, która pokazuje, że uroczystości stają się lekcją patriotyzmu w Warszawie, Poznaniu i całej Wielkopolsce – powiedział Stanisław Wziątek.
Po przemówieniach zgromadzeni wysłuchali uroczystego Apelu Pamięci.
Delegacje z gospodarzem uroczystości Marszałkiem Markiem Woźniakiem i Zarządem Województwa Wielkopolskiego na czele złożyły kwiaty przy tym szczególnym miejscu pamięci. Wiązanki złożyli również: pułkownik Piotr Kosiński z Biura Bezpieczeństwa Narodowego (w imieniu Prezydenta RP), Wicemarszałek Krzysztof Bosak (w imieniu Marszałka RP), senator Waldemar Witkowski (w imieniu Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Małgorzaty Kidawy – Błońskiej), Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska, Stanisław Wziątek (w imieniu Ministra Obrony Narodowej).
Zarówno warszawskie ulice, jak i sam Grób Nieznanego Żołnierza w tym roku zostały ozdobione flagami powstańczymi i emblematami kojarzonymi z okresem wielkopolskiej insurekcji.
Na koniec warszawskiej odsłony obchodów oddano hołd przy kwaterach powstańczych na Wojskowych Powązkach. Marszałek udał się także pod pomnik Ofiar Katastrofy Smoleńskiej oraz na Łączkę.
Współorganizatorem obchodów było Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1919/1919.
Anna Parzyńska – Paschke
